Goud en Indianen - Het journaal van Hendrick Brouwers expeditie naar Chili in 1643

In november 2015 verschijnt het nieuwe boek van prof. dr. Henk den Heijer: 'Goud en Indianen - Het journaal van Hendrick Brouwers expeditie naar Chili in 1643', een tijdens de reis bijgehouden journaal, met daarin opgenomen brieven over de communicatie tussen de schepen en de verhoren van gevangen genomen Spanjaarden en indianen. Dit nieuwe boek geeft een uniek inzicht in het verloop van deze tot op heden vrijwel onbekende expeditie.

Begin 1643 vertrok een vloot onder bevel van Hendrick Brouwer vanuit Recife naar het zuiden van Chili. De schepen waren van extra geschut voorzien, hadden bouwmaterialen voor een fort aan boord en waren bemand met 650 zeelieden en soldaten. Delen van West-Afrika en Brazilië waren al in bezit van de West-Indische Compagnie en de verovering van Chili moest het sluitstuk worden van een Nederlands imperium op het zuidelijk halfrond. Johan Maurits van Nassau, de gouverneur van Nederlands-Brazilië, had het initiatief tot de expeditie genomen. Hij wilde een bondgenootschap sluiten met de indianen van Zuid-Chili die eerder tegen de Spaanse veroveraars in opstand waren gekomen. Samen met hen hoopte hij de rijke zilvermijnen van Potosí in de Andes te veroveren.

De expeditie van Brouwer ging door een gevaarlijk en nauwelijks bevaren zeegebied. Tijdens de tocht ontdekte men een nieuwe toegang tot het zeegebied tussen Zuid-Amerika en Antarctica; destijds Brouwersgolf gedoopt maar tegenwoordig Drake Passage geheten. Eind april 1644 bereikten de Nederlanders het eiland Chiloë waar zij Spaanse doelen aanvielen en indiaanse bondgenoten aan boord namen voor de bezetting van de noordelijker gelegen stad Valdivia, het einddoel van de reis. Brouwer stierf echter voordat het einddoel was bereikt. Door tactloos optreden van zijn opvolger Elias Herckmans tegen de indianen mislukte de expeditie. Hij leidde de terugtocht naar Recife waar de schepen een jaar na hun vertrek voor anker gingen. De aanval op Zuid-Chili was niet het gedroomde sluitstuk van een Nederlandse imperium op het zuidelijk halfrond maar luidde de neergang van Nederlands-Brazilië in.


Meer informatie

Prof. dr. H. (Henk) den Heijer (emeritus) was tot 1 oktober 2015 hoogleraar zeegeschiedenis aan de Universiteit Leiden. Hij gaf college over de Nederlandse scheepvaart van de zestiende eeuw tot heden. In zijn onderzoek richtte hij zich voornamelijk op de vroegmoderne Atlantische scheepvaart en de moderne visserij. Hij is onder meer de auteur van De Geschiedenis van de WIC (Zutphen 1994/2013), De geoctrooieerde compagnie (Zutphen 2005) en Oorlogen overzee (Amsterdam 2015). 

'Goud en Indianen' is uitgegeven in een serie van de Linschoten-Vereeniging - genoemd naar de ontdekkingsreiziger Jan Huygen van Linschoten (1562-1611). De Vereeniging bevordert de belangstelling voor het historische reisverhaal en geeft sinds 1908 jaarlijks een uniek scheepsjournaals of reisverslagen van handelslieden, diplomaten en avonturiers, uit. Dankzij een inleiding en een uitgebreide annotatie zijn deze publicaties toegankelijk gemaakt voor de hedendaagse lezer. Nog elk jaar wordt minstens één nieuw deel aan de Werken toegevoegd. De Werken van de Linschoten-Vereeniging vormen niet alleen een waardevolle, maar tevens een goed toegankelijke reeks voor lezers en onderzoekers.

Boek op de website van uitgeverij Walburg Pers


Last Modified: 17-11-2015